Trung Tâm Điều Hành
Hệ Thống Điện Mặt Trời Việt Nam

Nguyên tắc: tính theo điện tự dùng được, không tính theo mái

Sai lầm phổ biến nhất là hỏi "mái tôi lắp được bao nhiêu kWp" rồi lắp kín. Từ năm 2026, điện dư chỉ bán được 844,8 đ/kWh và tối đa 50% sản lượng, trong khi mỗi kWh tự dùng thay thế được 3.000–4.000 đ tiền điện bậc cao. Vì thế công suất tối ưu là công suất mà phần lớn sản lượng được dùng ngay trong nhà.

Bước 1: biết mình dùng bao nhiêu kWh

Lấy 3–6 hoá đơn gần nhất, cộng số kWh rồi chia đều. Nếu chỉ có số tiền, tra ngược bằng biểu giá 6 bậc đang áp dụng (đã gồm VAT 8%): 1 triệu ≈ 355 kWh, 1,5 triệu ≈ 490 kWh, 2 triệu ≈ 625 kWh, 2,5 triệu ≈ 760 kWh, 3 triệu ≈ 890 kWh. Nhanh nhất là dùng máy tính theo tiền điện.

🧮 Tra ngược kWh từ tiền điện và xem bậc đang trả →

Bước 2: ước tỷ lệ dùng ban ngày

Điện mặt trời phát 7h–17h. Hãy ước phần điện tiêu thụ trong khung đó:

Bước 3: công suất theo bức xạ của tỉnh

Sản lượng mỗi ngày của 1 kWp ≈ PSH × 0,8 (hệ số hiệu suất hệ thống PR). PSH là "giờ nắng chuẩn", lấy từ dữ liệu vệ tinh cho từng tỉnh: TP.HCM khoảng 4,9; Đà Nẵng 4,4; Hà Nội 3,4 h/ngày.

Công thức nhanh: kWp = (kWh/tháng × tỷ lệ ban ngày) ÷ (PSH × 0,8 × 30), rồi cộng thêm 15–25% vì tải ban ngày không đều và tấm pin suy giảm dần.

Ví dụ: nhà ở Đồng Nai 600 kWh/tháng, tải ban ngày 50% → 300 kWh cần phủ. PSH 4,9 → 1 kWp cho 118 kWh/tháng → cần 2,5 kWp, cộng 20% → khoảng 3 kWp (5 tấm 600 Wp). Đây là con số "không lãng phí". Nếu nhà thường xuyên có người và bật điều hoà ban ngày, có thể lên 4–5 kWp.

🧮 Xem PSH và sản lượng theo tháng của tỉnh bạn →

Bước 4: kiểm tra mái

• Diện tích: khoảng 5–5,5 m² cho mỗi kWp với tấm 580–650 Wp (kích thước 2,28 × 1,13 m). 5 kWp cần 26–28 m² mái thông thoáng.
• Hướng: Nam là tối ưu nhưng Đông/Tây chỉ mất 3–6%; Bắc mất 4–10% tuỳ vĩ độ. Ưu tiên mặt mái sẵn có, không cần làm khung xoay hướng.
• Độ dốc: 10–15° là tốt; mái phẳng nên kê nghiêng 8–12° để nước mưa rửa bụi.
• Bóng che: bồn nước, ống khói, cây, nhà bên cạnh. Chỉ một tấm bị che vào 11h cũng làm cả chuỗi giảm mạnh; dùng optimizer hoặc chia chuỗi riêng cho vùng bị che.
• Kết cấu: 1 kWp khoảng 55–65 kg cả khung; mái tôn xà gồ 1,2 m thường chịu được, mái cũ hoặc tôn mỏng cần gia cố.

Bước 5: chọn số tấm và inverter

• Tấm pin: 580–650 Wp N-type TOPCon là chuẩn phổ biến 2026. Số tấm = kWp × 1000 ÷ Wp, làm tròn lên.
• Inverter: công suất AC bằng 80–100% công suất tấm (tỷ lệ DC/AC 1,1–1,25 là bình thường vì tấm hiếm khi đạt đỉnh). Nhà 1 pha dùng inverter 1 pha tối đa khoảng 6–8 kW; trên mức đó điện lực thường yêu cầu đấu 3 pha.
• Số MPPT ≥ số mặt mái khác hướng.
• Nếu hay mất điện hoặc muốn dùng buổi tối: chọn inverter hybrid, pin LFP 5–10 kWh.

Những con số nên nhớ

• 1 kWp ≈ 5,3 m² mái, 55–65 kg, 1,7 tấm 600 Wp.
• 1 kWp cho 3,5–4,2 kWh/ngày ở miền Nam, 2,6–3,2 ở miền Bắc.
• Suất đầu tư trọn gói hộ gia đình 2026: 13,5 triệu/kWp (≤ 3 kWp), 12,5 (3–6 kWp), 11,5 (6–15 kWp).
• Đừng lắp dư: kWh dư chỉ đáng 844,8 đ, kWh tự dùng đáng 3.500–4.000 đ.

🧮 Tính chi tiết với chọn tấm pin, inverter, pin lưu trữ →

Bài liên quan

• Chọn dây dẫn, CB và cầu chì bảo vệ cho hệ điện mặt trời
• "Tỷ lệ công suất DC/AC và oversizing tấm pin hợp lý"
• Thiết kế hệ điện mặt trời độc lập (off-grid) cho vùng thiếu điện

Nội dung mang tính tham khảo kỹ thuật, không thay thế văn bản pháp luật hay tư vấn thiết kế cho công trình cụ thể. Số liệu có ngày cập nhật ở đầu bài; khi chính sách hoặc giá thay đổi, AutoSPC sẽ cập nhật.